20 Января 2019

    

Дудар з Адэльска зрабіў аркестр сваімі рукамі (фота, відэа)

Мар’ян Скрамблевіч пачаў вырабляць першыя дуды і флейты двадцаць пяць год таму. Цяпер яго калекцыя налічвае некалькі сотняў музычных інструментаў.

— Вось гэтаму дрэву трыста год. — Майстар працягвае светлую дудку, падобную на іншыя. — Гэта сасна — панюхайце. Калі паглядзець на святло, бурштын нават свеціцца па робрышках — смала-жывіца. Калі касцёл крылі, з купала павыкідалі старыя кавалкі. А я сабраў некалькі штук. Дуда, зробленая з сасновага даху — сіпаватая. Чуеце?

Дудар дакранаецца вуснамі — і сасновыя прыглушаныя гукі працінаюць паветра.

— Мяне ніхто не вучыў, я сам даходзіў, дзе і пад якім нахілам рабіць адтуліну, як накіраваць паветра, як стварыць вялікі рэгістр, — прызнаецца Мар’ян Антонавіч.

Ён быў гарманістам, стварыў свой хор, працаваў загадчыкам клуба, а пасля пераўтварыўся ў заўзятага дудара і майстра. Пачаў з рэстаўрацыі старой дудкі, іншых духавых і скрыпак. Нарэшце вырашыў ствараць свае інструменты. Даследаваў па-над дваццаць гатункаў дрэў, вывучыў, калі іх лепш зразаць, як сушыць. Нават аднойчы ўзімку палез за чаротам ды праваліўся ў ледзяную ваду. Але з яго захаплення сталі падсмейвацца калегі, і Мар’ян Антонавіч працягнуў дасканаліцца патаемна.

— Такія дуды амаль ніхто не робіць, за выключэннем украінцаў і беларусаў, — з гонарам кажа творца. — Вось флейта, зробленая па ўзоры XVIII стагоддзя. У пазамінулым годзе на фестывалі ў Мінску хлопец-прафесіянал пайграў на ёй — атрымалася супер! Сказаў, што нідзе такой добрай не сустракаў.

Яго драўляным акарынам дзівіліся на польскім фестывалі, бо звычайна акарыны робяць з гліны. Ёсць у Мар’яна Антонавіча і гліняная акарына ў форме гусяняці.

 

— Чуеце, як рэзка пішчыць? А дрэва дае зусім іншы — мяккі, аксамітны гук. Гэта проста неба і зямля, — кажа ён.
Майстар грае нешта задуменнае, і перад вачыма паўстаюць вобразы то беларускіх лугоў, то жар-птушкі з усходняй казкі-калысанкі. Пачне хутчэй перабіраць пальцамі — ды ногі самі падхопліваюцца да танцаў.

Калекцыя не перастае здзіўляць. Вось дудка з інданэзійскага бамбука, граючае яйка, створанае пад натхненнем яйкамі Фабержэ, паляўнічыя свістулькі і жалейкі, што паўтараюць галасы жывёлаў. Распрацаваў і дванаццаць дудачак, кожная з якіх пачынае граць з іншай ноты адной актавы.

 

— Хлопцы прыходзяць да мяне на свята і адразу так моцна дзьмуць. Я кажу: «Лопнеце». А я зрабіў так, каб хапала лёгкага подыху, — спадар Мар’ян паказвае дудку, на якой можна граць нават носам.

Мар’ян Антонавіч не спыняецца на нечым адным, а ўсё прыдумвае нешта новае. Паслухаць яго прыязджалі музыканты з Францыі, а гаспадар заўсёды рады гасцям. Цяпер яго разам з творамі можна знайсці ў музейным пакоі, што працуе ў Адэльскім цэнтры культуры і народнай творчасці.

Даведка ВГ

Інструменты Мар’яна Скрамблевіча занеслі ў спіс нематэрыяльных каштоўнасцяў у 2011 годзе, ён стаў народным майстрам Беларусі напрыканцы 2013 года.

Дружите с нами в соцсетях и узнавайте новоcти первыми!
    

Заметили ошибку в тексте? Выделите ее мышкой и нажмите Ctrl + Enter

Актуальное

Православные верующие окунулись в иордань на Юбилейном озере (+видео)

Православные верующие окунулись в иордань на Юбилейном озере (+видео)

На Юбилейном озере собрались несколько сотен гродненцев, чтобы отметить Крещение. По традиции одни окунались в ледяную воду, а те, кто не осмелился и не смог перебороть свой страх, наблюдали за...

Добавить комментарий

Подробнее...

Фотоблог Наталии Дорош

Афиша «ВГ»

  1. ОК
  2. ВК
  3. FB
 

Погода Гродно

Информация сайта pogoda.by

Курсы валют

Курсы валют в банках г.Гродно на www.ecopress.by

Вопрос недели

Знаете ли вы, как безопасно кататься на тюбингах?

Вопрос - ответ

Как получить доступ к базе тунеядцев, если вы находитесь за границей?

Мнения

  • надо же, человек оторвал от себя столько личного времени, собрался на почту, купил конверты, подписывал открытки, адреса, находясь в отстранённой задумчивости и отрешённости от горячей очереди за спиной

Вечерний Гродно

Газета Вечерний Гродно — новости и события города, статьи, публикации о Гродно.

добавить на Яндекс

2004–2019 © Перепечатка новостей и материалов, размещенных на сайте газеты «Вечерний Гродно», разрешается только после заключения письменного договора с редакцией. Иное копирование, перепечатка и распространение материалов сайта vgr.by без разрешения редакции запрещены.

Мнения авторов опубликованных новостей, а также оставленных на сайте комментариев могут не совпадать с мнением редакции. За содержание платных статей и баннеров ответственность несет рекламодатель.

АДРЕС: г. Гродно, 230025, ул. Социалистическая, 32
ТЕЛЕФОНЫ: отдел новостей — + (375) 152-77-23-78; 77-00-89; реклама — + (375) 152-72-00-36; 68-10-50; 68-10-51.

E-MAIL: vgr@mail.grodno.by, vechgr@gmail.com, vgr.reklama@gmail.com

УЧРЕДИТЕЛЬ: ЗАО «Редакция газеты «ВЕЧЕРНИЙ ГРОДНО»
УНП 590000914

СВИДЕТЕЛЬСТВО О РЕГИСТРАЦИИ №586, выдано Министерством информации Республики Беларусь 29.07.2009 года

Директор: Кучинский Александр Васильевич

Редактор сайта: Анна Влезько

2004–2019 © Все права защищены.
Система Orphus