20 Апреля 2019

 

«Мы такія неганаровыя». Як жывуць беларускія палякі ў Адэльску

Жыхары Адэльска лічаць сябе палякамі, размаўляюць на трасянцы, захоўваюць народныя беларускія традыцыі ды сябруюць з усімі. Мы завіталі ў іх свет і даведаліся, як адэльчане рыхтуюцца да Божага нараджэння ды жывуць на штодзень.

«Мы палякі з крві і косьці»

— А-ей, і харашо жывем! Дадуць грошаў — і ўжываем раскошаў. Шкада, што хутка прыляцело і ўміраць трэба. Во гэта бяда, — Марыя Голэнбевска кажа прыказкамі на ўласцівай менавіта Адэльску гаворцы.

Хутка бабулі споў-ніцца 88 год, але яна трымае курэй ды аполвае вялікі агарод. Пераязджаць да дзяцей не хоча — бо ў родным Адэльску ўсё сваё.

— Пенсію своечасова даюць? — пытаемся.

— Ужэж!

— А да касцёла ходзіце?

— Штодня! Калі толькі ест: удзень і ўначы. І то цала жыце, не толькі цяперака.

— А вы беларуска ці полька?

— Полька! — з гонарам адказвае Марыя Францаўна. — Тут усе палякі. Хаця цяперака ўсялякага сорту ёсць.

— Мы палякі з крві і косьці, — дадае яшчэ адна сталая жанчына Рэгіна Саловіч.

Праваслаўных дамоў цяпер каля пятнаццаці, раней дык зусім не было. Нядаўна прыехалі з дзесяць украінскіх сем’яў. Мясцовыя жыхары як сапраўдныя талерантныя беларусы запэўніваюць, што сябруюць з усімі.

Святы Антоні побач з Леніным

Аднак мястэчка па-ранейшаму застаецца з польскім прысмакам, а жыццё віруе вакол касцёла. Нават нерэлігійныя фэсты ды кірмашы пачынаюцца са святой Імшы. А ў цэнтры мястэчка ўсталявалі помнік святому Антонію Падуанскаму. Цікава, што з другога боку плошчы з ім добра ўжываецца Ленін.

— Мы такія неганаровыя, у нас і Ленін стаіць. А што нам — хай стаіць! Усё роўна гэта гісторыя, — пасміхаецца яшчэ адна наша суразмоўца пані Владзя, якая дапамагае ксяндзу ў касцёле.

Дарэчы, святы Антоні адлюстраваны на гербе Адэльска. Яго шануюць як свайго апекуна, просяць дапамагчы знайсці рэчы, якія згубіліся, звяртаюцца ў сур’ёзных патрэбах. Памаліцца прыязджаюць нават здалёк. Пані Владзя расказала цудоўную гісторыю сваёй хроснай. У той пасля родаў адняліся ногі, але пасля малітвы ў касцёле да святога жанчына вярнулася дадому сама.

Пякуць ламанцы...

Касцёл згуртуе людзей таксама на свята Божага нараджэння, да якога тут ужо рыхтуюцца. Адэльскія ўмеліцы вышываюць да свята сурвэткі, елкі з тканіны ды іншыя вырабы.

— Сімвалам калядаў з’яўляецца певень ды васьміканечная калядная зорка, — распавядае кіраўнік гуртка па вышыўцы Цэнтра культуры і народнай творчасці Наталля Кавалькова.

Не забываюцца тут і на ткацтва. Рэгіна Францаўна дагэтуль памятае, як заправіць кросны ды спраўляцца з калаўроткай.

Увечары 24 снежня сем’і збіраюцца на вігілію з поснымі стравамі, апоўначы ідуць на пастэрку — адмысловую Імшу на Раство. На святочны стол гаспадыні пякуць хатні хлеб, збіваюць свойскае масла ды вырабляюць сыр. Малочныя вырабы, а таксама бабка з кішкай ужо сталі харчовым «брэндам» мястэчка.

— Упярод («раней». — Заўв. «ВГ») пастэркі ўвечары не было. Была вігілія ў хаце, а пастэрка — раненько, ў сем часоў, — тлумачыць пані Владзя. — Гатовім вячэру: ламанцы пячэм, мак мелем, робім галубцы посныя з грыбамі, пярлоўкай ды маркоўкай. Модлімса, чытаем кусочак Эвангеліі. Пасля ўключаем Польшчу, слухаем календы, спяваем ды чакаем, каб пайсці да касцёла.

...ды прымаюць калядоўшчыкаў

Па хатах калядуе моладзь ды дзеці.

— І да вас заходзяць? — пытаемся ў Марыі Францаўны.

— Ужэж! Бо я жду!

— А чым частуеце?

— Мужчынам паўлітра паставіла, а дзецям рублёў трохі дасі, якіх пячэнняў, яблык, апельсін. Што маеш — не шкадуеш.

Бабулі ходзяць у клуб, спяваюць у хоры «Бабушкі-адэльшчанкі». Жартам кажуць, што танцуюць «польку ў дванаццаць кален».

Рухавыя тут жыхары ды самабытныя. Аднак вымірае паволі мястэчка: «Шэсць мужчын ці знойдзеце па ўсёй вуліцы?..» — бядуе пані Владзя.

— Ідзіце з Богам, шчаслівенька! — развітваюцца мясцовыя бабулі, і, падаецца, гэта так па-беларуску.

 

 

 

Дружите с нами в соцсетях и узнавайте новоcти первыми!
    

Заметили ошибку в тексте? Выделите ее мышкой и нажмите Ctrl + Enter

Актуальное

Ходили по бревну, прыгали и фотографировались с Лесиком — в Гродно прошла дошкольная олимпиада, на которой побывал символ Евроигр

Ходили по бревну, прыгали и фотографировались с Лесиком — в Гродно прошла дошкольная олимпиада, на которой побывал символ Евроигр

В СДЮШОР №3 по гимнастике в третий раз прошла дошколяда — мероприятие, во время которого воспитанники детских садов пробуют себя в спорте.

Добавить комментарий

Подробнее...

Фотоблог Наталии Дорош

Фотоблог Сергея Морозова

Афиша «ВГ»

  1. ОК
  2. ВК
  3. FB
 
  1. В Беларуси
  2. В мире

Погода Гродно

Информация сайта pogoda.by

Курсы валют

Курсы валют в банках г.Гродно на www.ecopress.by

Вопрос недели

Где вы живёте?

Вопрос - ответ

Как получить доступ к базе тунеядцев, если вы находитесь за границей?

Блог фотоклуба «Гродно»

Вечерний Гродно

Газета Вечерний Гродно — новости и события города, статьи, публикации о Гродно.

добавить на Яндекс

2004–2019 © Перепечатка новостей и материалов, размещенных на сайте газеты «Вечерний Гродно», разрешается только после заключения письменного договора с редакцией. Иное копирование, перепечатка и распространение материалов сайта vgr.by без разрешения редакции запрещены.

Мнения авторов опубликованных новостей, а также оставленных на сайте комментариев могут не совпадать с мнением редакции. За содержание платных статей и баннеров ответственность несет рекламодатель.

АДРЕС: г. Гродно, 230025, ул. Социалистическая, 32
ТЕЛЕФОНЫ: журналисты + (375) 152-62-15-01; 62-15-03; отдел рекламы + (375) 152-68-10-50; 68-10-51; приемная + (375) 152-62-15-02.

E-MAIL: vgr@mail.grodno.by, vechgr@gmail.com, vgr.reklama@gmail.com

УЧРЕДИТЕЛЬ: ЗАО «Редакция газеты «ВЕЧЕРНИЙ ГРОДНО»
УНП 590000914

СВИДЕТЕЛЬСТВО О РЕГИСТРАЦИИ №586, выдано Министерством информации Республики Беларусь 29.07.2009 года

Директор: Кучинский Александр Васильевич

Редактор сайта: Анна Влезько

2004–2019 © Все права защищены.
Система Orphus