11 Декабря 2017

«Мы такія неганаровыя». Як жывуць беларускія палякі ў Адэльску

Жыхары Адэльска лічаць сябе палякамі, размаўляюць на трасянцы, захоўваюць народныя беларускія традыцыі ды сябруюць з усімі. Мы завіталі ў іх свет і даведаліся, як адэльчане рыхтуюцца да Божага нараджэння ды жывуць на штодзень.

«Мы палякі з крві і косьці»

— А-ей, і харашо жывем! Дадуць грошаў — і ўжываем раскошаў. Шкада, што хутка прыляцело і ўміраць трэба. Во гэта бяда, — Марыя Голэнбевска кажа прыказкамі на ўласцівай менавіта Адэльску гаворцы.

Хутка бабулі споў-ніцца 88 год, але яна трымае курэй ды аполвае вялікі агарод. Пераязджаць да дзяцей не хоча — бо ў родным Адэльску ўсё сваё.

— Пенсію своечасова даюць? — пытаемся.

— Ужэж!

— А да касцёла ходзіце?

— Штодня! Калі толькі ест: удзень і ўначы. І то цала жыце, не толькі цяперака.

— А вы беларуска ці полька?

— Полька! — з гонарам адказвае Марыя Францаўна. — Тут усе палякі. Хаця цяперака ўсялякага сорту ёсць.

— Мы палякі з крві і косьці, — дадае яшчэ адна сталая жанчына Рэгіна Саловіч.

Праваслаўных дамоў цяпер каля пятнаццаці, раней дык зусім не было. Нядаўна прыехалі з дзесяць украінскіх сем’яў. Мясцовыя жыхары як сапраўдныя талерантныя беларусы запэўніваюць, што сябруюць з усімі.

Святы Антоні побач з Леніным

Аднак мястэчка па-ранейшаму застаецца з польскім прысмакам, а жыццё віруе вакол касцёла. Нават нерэлігійныя фэсты ды кірмашы пачынаюцца са святой Імшы. А ў цэнтры мястэчка ўсталявалі помнік святому Антонію Падуанскаму. Цікава, што з другога боку плошчы з ім добра ўжываецца Ленін.

— Мы такія неганаровыя, у нас і Ленін стаіць. А што нам — хай стаіць! Усё роўна гэта гісторыя, — пасміхаецца яшчэ адна наша суразмоўца пані Владзя, якая дапамагае ксяндзу ў касцёле.

Дарэчы, святы Антоні адлюстраваны на гербе Адэльска. Яго шануюць як свайго апекуна, просяць дапамагчы знайсці рэчы, якія згубіліся, звяртаюцца ў сур’ёзных патрэбах. Памаліцца прыязджаюць нават здалёк. Пані Владзя расказала цудоўную гісторыю сваёй хроснай. У той пасля родаў адняліся ногі, але пасля малітвы ў касцёле да святога жанчына вярнулася дадому сама.

Пякуць ламанцы...

Касцёл згуртуе людзей таксама на свята Божага нараджэння, да якога тут ужо рыхтуюцца. Адэльскія ўмеліцы вышываюць да свята сурвэткі, елкі з тканіны ды іншыя вырабы.

— Сімвалам калядаў з’яўляецца певень ды васьміканечная калядная зорка, — распавядае кіраўнік гуртка па вышыўцы Цэнтра культуры і народнай творчасці Наталля Кавалькова.

Не забываюцца тут і на ткацтва. Рэгіна Францаўна дагэтуль памятае, як заправіць кросны ды спраўляцца з калаўроткай.

Увечары 24 снежня сем’і збіраюцца на вігілію з поснымі стравамі, апоўначы ідуць на пастэрку — адмысловую Імшу на Раство. На святочны стол гаспадыні пякуць хатні хлеб, збіваюць свойскае масла ды вырабляюць сыр. Малочныя вырабы, а таксама бабка з кішкай ужо сталі харчовым «брэндам» мястэчка.

— Упярод («раней». — Заўв. «ВГ») пастэркі ўвечары не было. Была вігілія ў хаце, а пастэрка — раненько, ў сем часоў, — тлумачыць пані Владзя. — Гатовім вячэру: ламанцы пячэм, мак мелем, робім галубцы посныя з грыбамі, пярлоўкай ды маркоўкай. Модлімса, чытаем кусочак Эвангеліі. Пасля ўключаем Польшчу, слухаем календы, спяваем ды чакаем, каб пайсці да касцёла.

...ды прымаюць калядоўшчыкаў

Па хатах калядуе моладзь ды дзеці.

— І да вас заходзяць? — пытаемся ў Марыі Францаўны.

— Ужэж! Бо я жду!

— А чым частуеце?

— Мужчынам паўлітра паставіла, а дзецям рублёў трохі дасі, якіх пячэнняў, яблык, апельсін. Што маеш — не шкадуеш.

Бабулі ходзяць у клуб, спяваюць у хоры «Бабушкі-адэльшчанкі». Жартам кажуць, што танцуюць «польку ў дванаццаць кален».

Рухавыя тут жыхары ды самабытныя. Аднак вымірае паволі мястэчка: «Шэсць мужчын ці знойдзеце па ўсёй вуліцы?..» — бядуе пані Владзя.

— Ідзіце з Богам, шчаслівенька! — развітваюцца мясцовыя бабулі, і, падаецца, гэта так па-беларуску.

 

 

 

Дружите с нами в соцсетях и узнавайте новоcти первыми!
    

Заметили ошибку в тексте? Выделите ее мышкой и нажмите Ctrl + Enter

Комментарии:

Добавить комментарий

Уважаемые читатели! На сайте vgr.by введена премодерация комментариев в связи с изменениями в законодательстве о СМИ. Ваши сообщения будут опубликованы после проверки модератором.

ВНИМАНИЕ!При добавлении комментариев категорически запрещено: оскорблять чужое достоинство, сеять и проявлять межрелигиозную или иную рознь, призывать к насилию, переходить на личности, употреблять ненормативную лексику. Комментарии, в которых нарушены правила, будут редактироваться или удаляться. Авторы комментариев несут ответственность за содержание оставленных сообщений.

Защитный код
Обновить

Фотоновости

Пицца по американской технологии и иностранные повара-сушисты: на месте чебуречной на Ожешко открывается новое кафе

Пицца по американской технологии и иностранные повара-сушисты: на месте чебуречной на Ожешко открывается новое кафе

Попробовать пиццу, приготовленную по американской технологии, а также оценить работу сушистов, приехавших из-за границы, можно будет в кафе «Хотей» на улице Ожешко, 1. Открытие нового заведения, которое сменило известную многим...

Добавить комментарий

Подробнее...

  1. ОК
  2. ВК
  3. FB
 

Погода Гродно

Информация сайта pogoda.by

Курсы валют

Курсы валют в банках г.Гродно на www.ecopress.by

Вопрос недели

Сколько вы готовы потратить на Новый год?

Вопрос - ответ

Кто может получить доплату к пособию по беременности и родам?

Блог фототоклуба «Гродно»

Мнения

  • Владимир Третьякевич

    Кандидат медицинских наук

    В последнее время позиции картофеля сильно поколебались. И виной стал — майонез, быстро завоёвывающий длинные прилавки гипермаркетов.
  • Невозможно представить творчество многих писателей-фронтовиков, если только там не поработали ножницы цензуры, гладко причёсанным, приглаженным, а язык нейтральным и отретушированным.
  • Мяне здзіўляе немалая колькасць вельмі маладых асобаў жаночага роду, якія ўпэўнена крочаць зранку па вуліцах усіх гарадоў нашае краіны, трымаючы ў нафарбаваным роце папяроску...
  • Александр Жешко

    бизнес-консультант

    Зачастую именно эта благодатная среда и рождает гениев мирового масштаба. Для примера вспомните, как Стив Возняк и Стив Джобс создавали в гараже свой компьютер
  • было время, когда каждое выступление по телевизору педагогов-новаторов становилось предметом дебатов. Правда, это было в стране, где мороженое реально стоило двадцать копеек.

Вечерний Гродно

Газета Вечерний Гродно — новости и события города, статьи, публикации о Гродно.

добавить на Яндекс

2004–2017 © Перепечатка новостей и материалов, размещенных на сайте газеты «Вечерний Гродно», разрешается только после заключения письменного договора с редакцией. Иное копирование, перепечатка и распространение материалов сайта vgr.by без разрешения редакции запрещены.

Мнения авторов опубликованных новостей, а также оставленных на сайте комментариев могут не совпадать с мнением редакции. За содержание платных статей и баннеров ответственность несет рекламодатель.

АДРЕС: г. Гродно, 230025, ул. Социалистическая, 32
ТЕЛЕФОНЫ: отдел новостей — + (375) 152-77-23-78; 77-00-89; реклама — + (375) 152-72-00-36; 68-10-50; 68-10-51.

E-MAIL: vgrgrodno@gmail.com, news.vgr@gmail.com, vgr.reklama@gmail.com

УЧРЕДИТЕЛЬ: ЗАО «Редакция газеты «ВЕЧЕРНИЙ ГРОДНО»
УНП 590000914

ДИРЕКТОР: Ануфриева Ольга Александровна

СВИДЕТЕЛЬСТВО О РЕГИСТРАЦИИ №586, выдано Министерством информации Республики Беларусь 29.07.2009 года

2004–2017 © Все права защищены.
Система Orphus